Na ELIZABETH JOHN
WAZIRI wa Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wanawake na Makundi Maalumu, Dk. Dorothy Gwajima, amesema ukatili unaoendelea kushuhudiwa katika jamii, kwa kiasi kikubwa unatokana na mila, desturi na mitazamo kandamizi inayorithishwa kizazi hadi kizazi bila kupitiwa upya.
Pia, amesema mapambano dhidi ya ukatili siyo jukumu la serikali au wizara pekee, bali ni la jamii nzima.
Akizungumza jijini Dar es Salaam hivi karibuni, Dk. Gwajima alisema bado kuna jamii zinazolazimisha ndoa kwa watoto walio chini ya umri, hususan baada ya kumaliza elimu ya msingi au kubalehe, jambo alilolitaja kuwa ukatili wa moja kwa moja unaokiuka ridhaa na haki za mtoto.
“Mtoto anamaliza darasa la saba au kavunja ungo, anaandaliwa kuolewa kwa nguvu kwa kisingizio cha mila au maslahi ya kifamilia. Huu ni ukatili. Mtoto hana ridhaa na baadaye huishi maisha ya mateso, migogoro na vurugu,” alisema.
Dk. Gwajima alifafanua kwamba athari za vitendo hivyo hujitokeza baadaye, mtoto akifikia umri wa ujana au utu uzima huanza kutambua kuwa alilazimishwa katika maisha asiyoyachagua, hali inayosababisha migongano ya kifamilia, vurugu na mzunguko mpya wa ukatili.
Aidha, alisema ukatili wa kimfumo kwa watoto yatima, akieleza kuwa jamii nyingi hushuhudia watoto wakinyang’anywa mali baada ya kufiwa na wazazi bila kuchukua hatua.
“Jamii inakaa kimya mtoto anadhulumiwa mali, anakosa malezi, elimu ya maadili, mwishowe anakimbilia mitaani ambako anakumbana na ukatili mwingine, matumizi ya dawa za kulevya na mimba za utotoni,” alisema.
Kwa mujibu wa Dk. Gwajima, hali hiyo huzaa kizazi kinachokosa mwelekeo, huku jamii ileile ikija kulalamika baadaye kuhusu uhalifu na vitendo vya ukatili vinavyofanywa na vijana waliotelekezwa.
Akisisitiza mkakati wa pamoja, Dk. Gwajima aliwahimiza wananchi kutokaa kimya wanapoona dalili za ukatili, bali kutumia mifumo iliyopo kutoa taarifa mapema.
“Tuna serikali za mitaa, viongozi wa kata, madiwani, wabunge, wakurugenzi wa halmashauri, wakuu wa wilaya na mikoa. Kuna namba za simu na hata ujumbe mfupi wa maandishi kwa simu za kawaida. Taarifa ikitolewa mapema, hatua huchukuliwa mapema,” alisema.
Alihitimisha kwa kusisitiza kuwa mapambano dhidi ya ukatili yanahitaji mabadiliko ya fikra, mapitio ya mila na desturi na ujasiri wa jamii kusema “hapana” pale haki za binadamu zinapokiukwa.
“Mikakati ya kupambana na ukatili ni mipana kuliko serikali au wizara moja. Ni wajibu wetu sote kama jamii,” alisisitiza.
