Na Balozi wa China nchini Tanzania, Mheshimiwa Chen Mingjian.
HAIJALISHI hali katika Mlango wa Taiwan itabadilika vipi, watu wa pande zote mbili ni familia moja.
Tarehe 10 Aprili 2026, Mheshimiwa Xi Jinping, Katibu Mkuu wa Kamati Kuu ya Chama cha Kikomunisti cha China (CPC), alikutana na Cheng Li-wun, Mwenyekiti wa chama cha Chinese Kuomintang (KMT), mjini Beijing.
Katibu Mkuu Xi alisisitiza kuwa pande zote mbili za Mlango wa Taiwan ni sehemu ya China moja.
Alieleza kuwa haijalishi mazingira ya kimataifa na hali katika Mlango wa Taiwan zitabadilika vipi, mwelekeo mkuu wa kufufuka kwa taifa la China hautabadilika, wala kasi ya Wachina wa pande zote mbili kuungana haitabadilika.
Chama cha Kikomunisti cha China kiko tayari kushirikiana na vyama vyote vya kisiasa nchini Taiwan, ikiwemo KMT, pamoja na makundi na watu kutoka sekta mbalimbali, kuimarisha mawasiliano na mazungumzo, kukuza amani katika Mlango wa Taiwan, kuboresha ustawi wa wananchi, na kuendeleza ufufuo wa taifa, kwa msingi wa kisiasa wa pamoja wa kuzingatia Makubaliano ya 1992 na kupinga “uhuru wa Taiwan.”
Mustakabali wa Taiwan upo katika kuungana tena kwa taifa, na ustawi wa watu wa Taiwan unategemea kufufuka kwa taifa la China. Kutatua suala la Taiwan na kufanikisha muungano kamili wa China ni matarajio ya pamoja ya wana na binti wote wa taifa la China. Hili ni jambo muhimu katika kufanikisha ufufuo wa China, na pia ni jukumu la kihistoria la Chama cha Kikomunisti cha China (CPC).
I. Mwelekeo wa Kihistoria: Sera ya China Moja ndiyo Msingi wa Amani katika Mlango wa Taiwan.
Mnamo mwaka 230 BK, wakati wa kipindi cha Falme Tatu nchini China, Sun Quan, Mfalme wa Ufalme wa Wu, alituma wanajeshi na maafisa kwenda Taiwan, zaidi ya miaka 1,000 kabla ya Christopher Columbus kufika bara la Amerika.
Kuanzia Enzi za Song na Yuan, serikali kuu za China zilianzisha vyombo vya utawala ili kusimamia Penghu na Taiwan.Mwaka 1684, serikali ya Enzi ya Qing ilianzisha Mkoa wa Taiwan chini ya Mkoa wa Fujian, miaka 92 kabla ya kuanzishwa kwa Marekani mwaka 1776. Mwaka 1895, serikali ya Qing iliyoshindwa vitani ililazimika kuikabidhi Taiwan kwa Japan, lakini historia ya ukoloni wa Japan nchini Taiwan haina uhalali.
Watu wa Taiwan hawakuacha kamwe mapambano yao ya kishujaa katika kipindi chote cha ukoloni wa Kijapani.Mwaka 1937, watu wa China waliingia kikamilifu katika vita vya kupinga uvamizi wa Japan, na mapambano dhidi ya utawala wa kikoloni wa Japan nchini Taiwan yalikuwa sehemu muhimu ya harakati za taifa la China za kupinga uvamizi huo.Mwaka 1949, Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani ilichapisha Waraka Mweupe ulioitwa “United States Relations with China” ambao ulikiri kuwa:
“Wakazi wa Taiwan kwa miaka 50 walikuwa chini ya utawala wa mvamizi wa kigeni, hivyo waliwapokea wanajeshi wa China kama wakombozi.
Katika kipindi cha ukoloni wa Japan, matumaini makubwa ya watu yalikuwa kuungana tena na Bara la China.”
Kwa sababu Taiwan imekuwa sehemu ya China tangu nyakati za kale, nyaraka za sheria za kimataifa kama Azimio la Cairo, Tamko la Potsdam, Hati ya Kujisalimisha ya Japan, Taarifa ya Pamoja ya Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China (PRC) na Serikali ya Japan, pamoja na Mkataba wa Amani na Urafiki kati ya China na Japan, zilirejesha kwa usahihi na haki Taiwan, ambayo ilikuwa imechukuliwa na Japan, kurudi China, na hivyo kuthibitisha kwa uthabiti hadhi ya Taiwan.Azimio la Cairo lilieleza wazi kwamba:
“Maeneo yote ambayo Japan imeyaiba kutoka kwa Wachina, kama Manchuria, Formosa (Taiwan) na Pescadores, yanapaswa kurejeshwa kwa Jamhuri ya China.” Mwaka 1945, Taiwan ilirejeshwa na kurudi katika eneo la China, jambo ambalo, kama ilivyokuwa kwa kurejeshwa kwa eneo la Alsace-Lorraine kwa Ufaransa kutoka kwa Ujerumani, lilikuwa moja ya matokeo ya ushindi wa Vita vya Pili vya Dunia.
II. Kuweka Ukweli Wazi: Azimio la Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa Na. 2758 Halipaswi Kupotoshwa wala Kupingwa.
Kwa muda fulani sasa, Marekani imekuwa ikipotosha na kupinga kwa makusudi Azimio la Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa Na. 2758 lililopitishwa mwaka 1971 kuhusu kurejesha kiti halali cha Jamhuri ya Watu wa China katika Umoja wa Mataifa na kuwaondoa wawakilishi wa Chiang Kai-shek, kwa lengo la kuendeleza kile kinachoitwa “kuifanya suala la Taiwan kuwa la kimataifa,” hoja ambayo tayari imekataliwa na historia.
Tarehe 25 Oktoba 1971, kikao cha 26 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa kilipitisha Azimio Na. 2758 kwa wingi mkubwa wa kura.
Azimio hilo linaeleza wazi kwamba Baraza Kuu “linaamua kurejesha haki zote za Jamhuri ya Watu wa China na kuwatambua wawakilishi wa serikali yake kama wawakilishi pekee halali wa China katika Umoja wa Mataifa, na kuwaondoa mara moja wawakilishi wa Chiang Kai-shek kutoka nafasi wanayoikalia kinyume cha sheria katika Umoja wa Mataifa na mashirika yote yanayohusiana nao.”
Azimio hilo lilitatua moja kwa moja suala la uwakilishi wa China yote, ikiwemo Taiwan, katika Umoja wa Mataifa kisiasa, kisheria na kiutaratibu. Liliweka wazi kuwa kuna China moja tu duniani na kwamba Taiwan ni sehemu ya China, si nchi tofauti.
Pia lilithibitisha kuwa kunaweza kuwa na kiti kimoja tu kinachoiwakilisha China katika Umoja wa Mataifa, na kwamba Serikali ya Jamhuri ya Watu wa China ndiyo mwakilishi pekee halali wa China, hivyo kuondoa hoja za “China mbili” au “China moja, Taiwan moja.”Hata “mwakilishi wa Chiang Kai-shek” katika Umoja wa Mataifa mwaka 1971 alikiri kuwa:
“Wajumbe wanaounga mkono Beijing wana mengi ya kusema kuhusu kutogawanyika kwa taifa la China. Nakubaliana nao kabisa katika jambo hili”; na pia alisema: “Albania, Algeria na wengine wamesisitiza ukweli kwamba Taiwan ni eneo la China. Katika hili siwezi kutokubaliana nao hata kidogo.”
Suala la Taiwan halijawahi kuwa “suala la kimataifa.” Yeyote anayelikuza suala la “kulifanya la kimataifa” anakiuka madhumuni na kanuni za Mkataba wa Umoja wa Mataifa, pamoja na nyaraka muhimu za kisiasa na kisheria zilizoanzisha mfumo wa kimataifa wa baada ya Vita vya Pili vya Dunia, na hivyo kuchukua hatua za kurudi nyuma huku akipinga dhamira ya binadamu.
Utawala wa Bill Clinton nchini Marekani uliwahi kusema hadharani kuwa hauungi mkono uanachama wa Taiwan katika mashirika ya kimataifa yanayohitaji hadhi ya taifa.
Utawala wa George W. Bush pia ulipinga wazi kura ya maoni ya kuingia Umoja wa Mataifa kwa jina la Taiwan iliyopendekezwa na kiongozi wa wakati huo wa Taiwan, Chen Shui-bian.
Marekani inafahamu vyema kwamba, kama sehemu ya eneo la China, Taiwan haina msingi, sababu wala haki ya kujiunga na Umoja wa Mataifa au mashirika mengine ya kimataifa na vyombo vya mikataba ambavyo uanachama wake ni wa nchi huru pekee. Hata hivyo, imebadilisha msimamo wake, ikijaribu kupotosha maoni ya kimataifa na kulazimisha msimamo wake usio sahihi kwa jamii ya kimataifa.Hii ni aina ya tabia ya ubeberu, ambayo haikubaliki na imepangwa kushindwa.
III. Kutembea Pamoja: China na Tanzania Zinaungana Mkono katika Masuala Yanayohusu Maslahi ya Msingi ya Kila Nchi.China na Tanzania zina urafiki wa muda mrefu na wa kudumu wa jadi. Urafiki wa kina kati ya Rais wa kwanza wa Tanzania, Mwalimu Julius Nyerere, na viongozi wa China Mao Zedong na Zhou Enlai uliweka msingi imara wa uhusiano wa muda mrefu kati ya China na Tanzania.Chini ya uongozi wa Mwalimu Nyerere, Tanzania iliendelea kupendekeza kila mwaka katika Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa tangu mwaka 1969 kurejeshwa kwa kiti halali cha Jamhuri ya Watu wa China (PRC) katika Umoja wa Mataifa.
Tanzania pia ilikuwa miongoni mwa nchi 23 mwaka 1971 zilizowasilisha rasimu ya azimio la kurejesha haki halali za PRC katika Umoja wa Mataifa.
Dkt. Salim Ahmed Salim, aliyekuwa Mwakilishi wa Kudumu wa Tanzania katika Umoja wa Mataifa wakati huo, alishiriki kikamilifu katika mchakato mzima wa hatua hii kuanzia kuzingatiwa na kuandaliwa kwa azimio hadi upigaji kura na kupitishwa kwake na alifanikiwa kuzuia jaribio la wawakilishi wa Marekani la kujaribu kubaki na kiti cha Taiwan katika Umoja wa Mataifa.
Tangu China ilipoingia katika enzi mpya, Rais wa China Mheshimiwa Xi Jinping alipendekeza kanuni za uaminifu, matokeo ya kweli, urafiki na uadilifu, pamoja na kutanguliza manufaa makubwa na maslahi ya pamoja, wakati wa ziara yake nchini Tanzania mwaka 2013, hatua iliyoweka alama mpya katika historia ya uhusiano kati ya China na Afrika.Mwezi Januari mwaka huu, Mjumbe wa Ofisi ya Siasa ya Kamati Kuu ya Chama cha Kikomunisti cha China (CPC) na Waziri wa Mambo ya Nje Wang Yi alifanya ziara nchini Tanzania.
Alikuwa Waziri wa Mambo ya Nje wa nchi kubwa wa kwanza kutembelea Tanzania baada ya uchaguzi mkuu, jambo linaloonesha wazi uungwaji mkono mkubwa wa China kwa serikali ya Tanzania na uhusiano wa karibu kati ya nchi hizo mbili.Katika Taarifa ya Pamoja kwa Vyombo vya Habari kuhusu Mazungumzo ya Pamoja ya Mawaziri wa Mambo ya Nje wa Jamhuri ya Watu wa China na Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, ilielezwa wazi kuwa:
“Tanzania imethibitisha tena kujitolea kwake thabiti kuunga mkono Sera ya China Moja na imesisitiza msimamo wake wa kudumu wa kutambua kuwa kuna China moja tu duniani na kuheshimu umoja wa kitaifa na uadilifu wa eneo la China, ikisisitiza kwamba aina yoyote ya kujitenga haikubaliki. Tanzania pia inaunga mkono juhudi zote za serikali ya China kufanikisha muungano wa taifa na kulinda uadilifu wa eneo lake.”
Hakuna mlima unaoweza kuzuia mtiririko wa mto mkubwa unaotiririka kwa nguvu. Gurudumu la historia linaendelea kusonga mbele, na vikosi vya kujitenga vinavyotetea “uhuru wa Taiwan” vimepangwa kuwa vichekesho vitakavyosahaulika katika historia.
Tangu kuanzishwa kwa uhusiano wa kidiplomasia miaka 62 iliyopita, China na Tanzania zimekuwa zikiaminiana na kusaidiana kila wakati, zikiunga mkono kila upande katika masuala yanayohusu maslahi ya msingi kama uhuru wa taifa, mamlaka kamili, na uadilifu wa eneo.China iko tayari kushirikiana na Tanzania kuendeleza urafiki wa jadi, kuimarisha imani ya hali ya juu ya kisiasa, kuimarisha Ushirikiano wa Kimkakati wa Kina, na kuandika sura mpya katika kujenga jumuiya yenye mustakabali wa pamoja na maendeleo ya pamoja.
